Czarka szkarłatna: informacje, przepis, jadalność

Czarka szkarłatna: informacje, przepis, jadalność
Autor Marta Kolman
Marta Kolman08.01.2024 | 9 min.

Czarka szkarłatna to jeden z najsmaczniejszych i najbardziej poszukiwanych przez grzybiarzy gatunków grzybów. Wyróżnia się intensywnie czerwonym kapeluszem i białym trzonem, a także mięsistym i soczystym miąższem o lekko słodkawym smaku. W Polsce rośnie od czerwca do października w lasach iglastych i mieszanych, szczególnie pod sosnami. Czarka szkarłatna ma wiele walorów kulinarnych i zdrowotnych, choć zbieranie jej wymaga ostrożności ze względu na podobieństwo do trujących muchomorów. W artykule przedstawiono szczegółowe informacje na temat tego grzyba, w tym opis, miejsca występowania, wartości odżywcze, przepisy oraz wskazówki dotyczące bezpiecznego zbioru.

Kluczowe wnioski:
  • Czarka szkarłatna to poszukiwany przez grzybiarzy gatunek o intensywnej czerwonej barwie i smacznym miąższu.
  • Rośnie w lasach iglastych i mieszanych od czerwca do października, szczególnie pod sosnami.
  • Ma cenne właściwości odżywcze i zdrowotne, m.in. zawiera białko i mało kalorii.
  • Należy zwracać uwagę, by nie pomylić jej z trującymi muchomorami.
  • Można ją wykorzystywać w wielu smacznych i zdrowych przepisach kulinarnych.

Czarka szkarłatna - opis grzyba

Czarka szkarłatna należy do rodziny grzybów dwuzarodnikowych. Charakteryzuje się intensywnie czerwonym, kulistym i lekko przypłaszczonym kapeluszem o średnicy od 4 do 12 cm. W młodości kapelusz bywa bardziej stożkowaty, z czasem płaski i podwinięty na brzegach. Boki kapelusza są jaskrawożółte lub pomarańczowe. Trzon ma biały, walcowaty kształt i długość od 6 do 12 cm oraz gąbczastą strukturę. Miąższ jest biały, mięsisty, łamliwy i charakteryzuje się słodkawym zapachem.

Czarka szkarłatna występuje w lasach iglastych i mieszanych, szczególnie pod sosnami. Owocniki pojawiają się od czerwca do października. Najczęściej rosną grupowo, czasami nawet w tzw. czarcich kręgach. Grzyb ten zawiera białko, węglowodany, witaminy z grupy B i minerały takie jak potas, fosfor i magnez. Dzięki mięsistemu miąższowi i łagodnemu smakowi czarka szkarłatna jest cenionym grzybem jadalnym.

Podobne gatunki

Ze względu na intensywną czerwoną barwę kapelusza, czarkę szkarłatną można pomylić z innymi grzybami z rodzaju muchomorów, które są trujące. Muchomory mają jednak białe blaszki pod kapeluszem, a czarka rurki. Ponadto u nasady trzonu muchomorów występuje charakterystyczna pochwa.

Czarka szkarłatna - gdzie rośnie i kiedy zbierać

Czarka szkarłatna rośnie w lasach iglastych i mieszanych w całej Polsce. Można ją spotkać w borach sosnowych, świerkowych i sosnowo-świerkowych, rzadziej pod jodłą, modrzewiem lub bukiem. Preferuje gleby piaszczyste i kwaśne. Owocniki wytwarza od czerwca do października, najczęściej od lipca do września.

Najlepszym okresem na zbiór czarki szkarłatnej jest wczesna jesień, kiedy grzyb ma już w pełni wykształcone owocniki, ale nie jest jeszcze suchy i zaczyna gnić. Warto zbierać okazy młode, z jędrnym miąższem bez oznak starzenia. Starsze egzemplarze mogą być robaczywe lub zaczynać się rozkładać od środka. Zbiór najlepiej przeprowadzać w suche, słoneczne dni.

Czarki rosną często grupowo, tworząc charakterystyczne "czarcie kręgi". W obrębie takiego kręgu warto zbierać grzyby z jego zewnętrznej części, ponieważ te rosnące bliżej środka są zwykle starsze i mniej smaczne.

Gdzie szukać czarki szkarłatnej?

Oto najlepsze miejsca do poszukiwania czarki szkarłatnej:

  • Lasy sosnowe i sosnowo-świerkowe.
  • Obrzeża dróg i ścieżek leśnych.
  • Polany śródleśne porośnięte trawą lub wrzosem.
  • Miejsca, gdzie kilka lat wcześniej rosły kożuchy świerkowe lub sośniny.

Czarka szkarłatna - właściwości odżywcze i zdrowotne

Czarka szkarłatna ma wiele cennych właściwości odżywczych i prozdrowotnych. Jest źródłem białka, zawiera niewiele tłuszczu i jest uboga w węglowodany, dzięki czemu może być spożywana również w dietach odchudzających. Ma działanie odtruwające, pobudzające apetyt i wzmacniające odporność organizmu.

W 100 gramach świeżej czarki szkarłatnej znajduje się:

  • Białko - ok. 2,5-3,5 g
  • Węglowodany - ok. 4-7 g
  • Tłuszcz - ok. 0,2-0,4 g
  • Błonnik - ok. 2-3 g
  • Witaminy: B1, B2, B3, B5, B6, B12, C, D
  • Minerały: potas, fosfor, magnez, żelazo

Regularne jedzenie czarki szkarłatnej może mieć pozytywny wpływ na odporność, układ pokarmowy, nerwowy i krążenia. Niektóre badania wskazują też na jej właściwości przeciwrakowe.

Czarka szkarłatna - przepisy kulinarne z wykorzystaniem

Czarka szkarłatna: informacje, przepis, jadalność

Czarka szkarłatna świetnie nadaje się do przyrządzania wielu smacznych i zdrowych dań. Można ją dusić, smażyć, piec w piekarniku lub gotować. Pasuje zarówno do potraw mięsnych, jak i wegetariańskich. Oto kilka pomysłów na wykorzystanie tego grzyba w kuchni:

Zupa krem z czarki szkarłatnej

Składniki:

  • 500 g czarki szkarłatnej
  • 1 cebula
  • 2 ząbki czosnku
  • 500 ml bulionu warzywnego
  • 100 ml śmietanki 30%
  • sól, pieprz, natka pietruszki

Grzyby oczyścić, opłukać i pokroić. Cebulę i czosnek obrać i posiekać. Zeszklić cebulę z czosnkiem na oliwie, dodać grzyby i chwilę razem poddusić. Zalać bulionem, gotować ok. 20 minut. Zmiksować, doprawić solą, pieprzem i na końcu dodać śmietankę. Posypać posiekaną natką pietruszki.

Czarka szkarłatna w sosie śmietanowym

Czarkę oczyścić, ugotować w lekko osolonej wodzie. Odsączyć i pokroić w paseczki. Cebulę pokroić w kostkę i zeszklić na oliwie, dodać grzyby i dusić ok. 10 minut. Dodać śmietankę, sól, pieprz, tymianek. Dusić jeszcze ok. 5 minut. Podawać z makaronem, ryżem lub ziemniakami.

Polędwiczki wieprzowe w sosie czarkowym

Mięso natrzeć przyprawami (sól, pieprz, rozmaryn, czosnek) i obsmażyć na oleju. Czarki oczyścić, opłukać i pokroić w plasterki, poddusić z cebulą. Mięso ułożyć w garnku, zalać sosem z czarki i cebuli. Dusić pod przykryciem ok. 40 minut. Podawać z kluskami śląskimi lub kaszą.

Czarka szkarłatna - jak odróżnić od innych grzybów

Mimo charakterystycznego wyglądu, czarkę szkarłatną warto odróżniać od innych, potencjalnie trujących grzybów. Najczęściej mylona jest z muchomorami, które również mają czerwone kapelusze. Jak zatem rozpoznać prawdziwą czarkę?

  • Ma rurkowate hymenofor pod kapeluszem zamiast blaszek.
  • Nie występuje u niej charakterystyczna dla muchomorów pochwa u nasady trzonu.
  • Trzon jest biały, w przekroju nie zmienia barwy.
  • Miąższ po przekrojeniu nie żółknie.
  • Ma słodkawy zapach, nie ostry czy nieprzyjemny.

W razie wątpliwości lepiej nie zbierać grzyba i skonsultować się z doświadczonym grzybiarzem. Bezpieczniej jest też na początku ograniczyć się do zbioru młodych okazów rosnących pojedynczo lub parami, które łatwiej zidentyfikować.

Czarka szkarłatna - potencjalne zagrożenia i objawy zatrucia

Mimo, że czarka szkarłatna należy do grzybów jadalnych, jej zbiór i spożycie wymagają zachowania pewnych środków ostrożności. Największe niebezpieczeństwo to pomylenie jej z trującymi muchomorami.

Objawy zatrucia muchomorem sromotnikowym to m.in.:

  • Nudności, wymioty i biegunka
  • Bóle brzucha
  • Zaburzenia widzenia
  • Halucynacje
  • Zmęczenie i osłabienie

W przypadku wystąpienia takich dolegliwości po zjedzeniu grzybów, należy jak najszybciej skontaktować się z lekarzem. Może być konieczna hospitalizacja i podanie odtrutek.

Nawet prawidłowo rozpoznana czarka szkarłatna nie powinna być spożywana w nadmiernych ilościach ani przez osoby z uczuleniem na grzyby. Bezpieczniej unikać zbioru w miejscach silnie skażonych chemikaliami, przy ruchliwych trasach itp.

Podsumowując, czarka szkarłatna to smaczny i zdrowy grzyb, jednak jego zbiór i spożywanie wymagają zachowania podstawowych zasad bezpieczeństwa i rozwagi.

Podsumowanie

Czarka szkarłatna to piękny i smaczny grzyb, który co roku przyciąga w las rzesze grzybiarzy. Jej intensywnie czerwony kapelusz i biały trzon czynią ją niezwykle charakterystyczną i łatwą do zidentyfikowania. Czarka rośnie w lasach iglastych i mieszanych od czerwca do października, najczęściej w okolicach sosen. Choć należy uważać by nie pomylić jej z trującymi muchomorami, to jednak jest ona całkowicie jadalna i bezpieczna. Mięsisty miąższ o słodkawym smaku sprawia, że czarka doskonale nadaje się do wielu smacznych potraw. Można przyrządzać z niej zarówno zupy, jak i dania mięsne czy wegetariańskie. Zawiera cenne składniki odżywcze i wzmacnia odporność, więc warto włączyć ją do swojej diety.

Czarka szkarłatna wyróżnia się spośród innych grzybów nie tylko kolorem, ale też kształtem i budową. Ma okrągły, lekko spłaszczony kapelusz o średnicy 4-12 cm. Trzon biały, walcowaty, o długości 6-12 cm. W przeciwieństwie do muchomorów, występują u niej rurki, a nie blaszki pod kapeluszem. Nie ma też charakterystycznej pochwy. Dzięki temu przy odrobinie uwagi można ją bez problemu odróżnić od niejadalnych gatunków.

Czarka szkarłatna zachwyca nie tylko wyglądem, ale też właściwościami smakowymi i zdrowotnymi. Zawiera białko, błonnik, witaminy i minerały. Regularne spożywanie grzybów, w tym czarki, może wzmocnić układ odpornościowy, poprawić trawienie i obniżyć ryzyko wielu chorób. Nic więc dziwnego, że znalazła ona szerokie zastosowanie w kuchni. Przyrządza się z niej zarówno zupy, jak i dania mięsne, wegetariańskie, a nawet desery. Jest smacznym i zdrowym składnikiem wielu potraw.

Podsumowując, czarka szkarłatna to niezwykle interesujący grzyb o wspaniałych walorach smakowych i prozdrowotnych. Choć wymaga zachowania pewnych środków ostrożności przy zbiorze, to zdecydowanie warto poznać ją bliżej i wypróbować w kuchni. Z pewnością umili jesienne spacery po lesie i wzbogaci menu wielu smacznych potraw.

5 Podobnych Artykułów

  1. Boczniak mikołajkowy - Boczniaczek pomarańczowożółty i ostrygowaty
  2. Wiosenne dekoracje okien: świeże pomysły na ożywienie przestrzeni
  3. Ranking najlepszych brytfann do pieczenia: znakomite wybory
  4. Garnek na parę: gotowanie i zachowanie wartości odżywczych
  5. Fotka 14 lat - Zdjęcia 13 lat
tagTagi
shareUdostępnij artykuł
Autor Marta Kolman
Marta Kolman

Jestem Marta, orędowniczką zrównoważonego rozwoju. Optymistycznie patrzę w przyszłość. Uważam, że jeszcze nie jest za późno, by naprawić szkody w środowisku naturalnym. Promuję postawy proekologiczne. Chcę pokazywać, że troska o planetę może iść w parze z dobrobytem społecznym. Wierzę w mądre kompromisy łączące ekologię z rozwojem cywilizacji.


 

Oceń artykuł
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

Komentarze(0)

email
email

Polecane artykuły