Grzybiec purpurowozarodnikowy: czy jest jadalny?

Grzybiec purpurowozarodnikowy: czy jest jadalny?
Autor Łukasz Holewa
Łukasz Holewa08.01.2024 | 6 min.

Grzybiec purpurowozarodnikowy to gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych, który występuje w lasach liściastych i mieszanych w Europie. Jego charakterystyczne, fioletowe blaszki i trzon oraz białawy pierścień wokół nogi czynią go łatwo rozpoznawalnym. Jest powszechnie uznawany za grzyba niejadalnego, jednak wciąż toczą się debaty na temat jego ewentualnej wartości kulinarnej po odpowiednim przygotowaniu.

Kluczowe wnioski:
  • Grzybiec purpurowozarodnikowy ma charakterystyczny wygląd i łatwo go rozpoznać w lesie.
  • Występuje w lasach liściastych i mieszanych, głównie w Europie.
  • Z powodu podobieństwa do muchomorów uznawany jest za grzyba niejadalnego.
  • Jednak według niektórych źródeł może być jadalny po odpowiednim przygotowaniu.
  • Jego ewentualna wartość kulinarna wymaga dalszych badań.

Opis wyglądu grzybca purpurowozarodnikowego

Grzybiec purpurowozarodnikowy (Amanita porphyria) to gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych. Charakteryzuje się wyraźnie purpurowym zabarwieniem blaszek oraz trzonu. Kapelusz ma średnicę 6-12 cm, początkowo ma kształt kulisto-stożkowy, później bardziej płaski z lekkim garbem pośrodku.

Trzon ma wysokość do 10 cm i jest koloru purpurowego do czerwonofioletowego. Jest szczupły i zwężający się ku nasadzie. W 1/3 swojej wysokości ma widoczny pierścień, który jest biały lub białawy, mięsisty i przylegający luźno do trzonu.

Blaszki są dosyć liczne i mają intensywnie purpurowofioletowy kolor, są wolne, czyli przyrośnięte do trzonu, lecz nie łączą się ze sobą na kształt rurki. Miąższ jest biały, pod blaszkami ma odcień purpurowy. Ma przyjemny, grzybowy zapach oraz łagodny smak.

Miejsce występowania

Grzybiec purpurowozarodnikowy występuje w lasach liściastych i mieszanych, głównie pod bukami i dębami. Preferuje gleby wapienne. Pojawia się późnym latem i jesienią (sierpień-październik).

Areał jego występowania obejmuje Europę. Gatunek ten jest dość pospolity w środkowej i zachodniej Europie, w Polsce znany jest z rozproszonych stanowisk.

Grzybiec purpurowozarodnikowy – rozróżnienie

Grzybiec purpurowozarodnikowy można pomylić z grzybami również o fioletowych blaszkach – zwłaszcza grzybiem fioletowym (Amanita regalis) czy muchomorem czerwieniejącym (Amanita rubescens).

Różnice polegają na tym, że grzybiec ma blaszki o intensywniejszym, purpurowym odcieniu i mniej czerwony trzon oraz białawy pierścień. U grzyba fioletowego i muchomora czerwieniejącego pierścień jest bardziej czerwony, a trzon jaśniejszy.

Podobieństwo do muchomorów

Ze względu na przynależność do tego samego rodzaju co śmiertelnie trujące muchomory, grzybiec purpurowozarodnikowy uznawany jest powszechnie za gatunek niejadalny.

Jednak nie zawiera on substancji trujących charakterystycznych dla muchomorów - w tym amanityny. Dlatego według niektórych źródeł może być uznany za grzyba jadalnego, o czym więcej w dalszej części artykułu.

Grzybiec purpurowozarodnikowy – wartość kulinarna – wartość kulinarna

Status grzybca purpurowozarodnikowego jako gatunku jadalnego jest dyskusyjny. Z jednej bowiem strony należy on do rodzaju Amanita, który kojarzy się z grzybami śmiertelnie trującymi.

Jednak z drugiej - nie zawiera on tych samych substancji toksycznych i według niektórych źródeł po odpowiednim przygotowaniu termicznym może być bezpieczny do spożycia. Należy jednak zachować ostrożność.

Przygotowanie kulinarne

Aby zminimalizować ryzyko, grzyby te powinny być: dobrze ugotowane, prażone bądź smażone przez ponad 20 minut w wysokiej temperaturze - wówczas tracą swoje właściwości toksyczne.

Nie zaleca się jednak zbierania i spożywania grzybca purpurowozarodnikowego przez amatorów grzybobrania. Ze względu na podobieństwo do śmiertelnie trujących muchomorów, istnieje zbyt duże ryzyko pomyłki.

Bezpieczeństwo zbioru i spożycia

Grzybiec purpurowozarodnikowy: czy jest jadalny?

Mimo że grzybiec purpurowozarodnikowy nie zawiera silnych toksyn, to ze względu na przynależność do rodzaju Amanita kojarzonego z muchomorami, zbiór i spożycie tego gatunku wiąże się z pewnym ryzykiem.

Nawet doświadczeni grzybiarze mogą pomylić go z śmiertelnie trującymi gatunkami.

Dlatego zdecydowanie odradza się zbierania i jedzenia grzybca purpurowozarodnikowego amatorom grzybobrania. Jedynie eksperci po odpowiedniej weryfikacji gatunku i starannym oczyszczeniu mogą zaryzykować jego spożycie.

Nie ma jednak wystarczających badań potwierdzających bezpieczeństwo konsumpcji tego grzyba. Dlatego spożywanie grzybca purpurowozarodnikowego odbywa się na własne ryzyko i nie jest zalecane przez toksykologów.

Zastosowanie pozakulinarne

Grzybiec purpurowozarodnikowy, oprócz niepewnej wartości kulinarnej, nie ma większego zastosowania użytkowego dla człowieka. Czasem wysuszony owocnik tego grzyba może być wykorzystywany jako dekoracja np. bukietów polnych kwiatów.

Zastosowanie Dekoracja (suszone okazy)
Wartość odżywcza lub lecznicza Nie potwierdzono
Inne wykorzystanie Brak znanego stosowania

Inne niż kulinarne zastosowania grzybca nie są znane. Być może przyszłe badania wykażą jego właściwości prozdrowotne lub inne możliwości zastosowania w lecznictwie czy przemyśle. Obecnie jednak gatunek ten nie wydaje się mieć szerszego zastosowania z uwagi na niepewny status jadalności.

Podsumowanie

Grzybiec purpurowozarodnikowy to interesujący i kontrowersyjny zarazem gatunek grzyba z rodziny muchomorowatych. Charakteryzuje go niepowtarzalny, purpurowy kolor blaszek i trzonu. Choć kojarzy się z trującymi muchomorami, to jednak sam nie zawiera tak silnych toksyn. Stąd od lat trwają debaty na temat jego potencjalnej jadalności po odpowiedniej obróbce termicznej. Jednak oficjalnie wciąż jest zaliczany do grzybów niejadalnych i panuje powszechna ostrożność w podejściu do jego konsumpcji.

Grzybiec purpurowozarodnikowy wyróżnia się swoim wyglądem wśród innych gatunków grzybów występujących w lasach. Łatwo go rozpoznać po intensywnie fioletowych kolorach. Jednak podobieństwo do śmiertelnie trujących muchomorów stanowi poważne ryzyko pomyłki nawet dla doświadczonych grzybiarzy. Dlatego zdecydowanie przestrzega się przed zbiorem i spożywaniem tego gatunku przez amatorów.

Podsumowując, grzybiec purpurowozarodnikowy jest kontrowersyjnym i zagadkowym gatunkiem. Choć potencjalnie może być uznany za grzyba jadalnego, to jednak brakuje na to jednoznacznych dowodów. A ryzyko pomyłki z trującymi muchomorami jest zbyt duże. Dlatego na obecną chwilę rekomenduje się raczej unikanie konsumpcji tego gatunku przez przeciętnych grzybiarzy.

Temat grzybca purpurowozarodnikowego i jego ewentualnej jadalności wciąż pozostaje więc otwartą kwestią. Być może przyszłe badania dadzą ostateczną odpowiedź na pytanie postawione w tytule niniejszego artykułu: "Grzybiec purpurowozarodnikowy - czy jest jadalny?". Na razie jednak odpowiedź na to pytanie brzmi: "prawdopodobnie tak, ale zachowajmy ostrożność".

5 Podobnych Artykułów

  1. Boczniak mikołajkowy - Boczniaczek pomarańczowożółty i ostrygowaty
  2. Wiosenne dekoracje okien: świeże pomysły na ożywienie przestrzeni
  3. Ranking najlepszych brytfann do pieczenia: znakomite wybory
  4. Garnek na parę: gotowanie i zachowanie wartości odżywczych
  5. Forum Grzybiarskie - Społeczność miłośników grzybów
tagTagi
shareUdostępnij artykuł
Autor Łukasz Holewa
Łukasz Holewa

Nazywam się Łukasz i fascynują mnie nowoczesne technologie. Jestem entuzjastą sztucznej inteligencji, internetu rzeczy czy wirtualnej rzeczywistości. Optymistycznie patrzę na cyfryzację. Nowe technologie widzę jako szansę na rozwój i poprawę jakości życia. Chciałbym zarażać innych technologicznym entuzjazmem i pokazywać, jak innowacje mogą służyć człowiekowi.


 

Oceń artykuł
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 0.00 Liczba głosów: 0

Komentarze(0)

email
email

Polecane artykuły