Czubajka grzyb - wszystko co musisz wiedzieć

Czubajka grzyb - wszystko co musisz wiedzieć
Autor Marta Kolman
Marta Kolman08.01.2024 | 7 min.

Czubajka grzyb to popularny, ale kontrowersyjny gatunek, szczególnie wśród amatorów grzybobrania. Choć występuje powszechnie, ma opinię grzyba trującego. Jednak przy odrobinie wiedzy, można go bezpiecznie zbierać i wykorzystywać w kuchni. W tym artykule dowiesz się wszystkiego, co warto wiedzieć o czubajce - od rozpoznania, poprzez właściwości, po przydatność kulinarną. Poznasz zasady bezpiecznego zbioru i konsumpcji tego grzyba.

Kluczowe wnioski:
  • Czubajka ma charakterystyczny wygląd, który pozwala ją łatwo odróżnić od innych gatunków.
  • Grzyb ten może powodować zatrucia, jeśli jest źle przygotowany lub zjedzony w dużych ilościach.
  • Odpowiednio oczyszczona i ugotowana czubajka jest smacznym i bezpiecznym dodatkiem do potraw.
  • Najlepiej zbierać młode okazy, które mają bielszy i bardziej zwarty kapelusz.
  • Czubajkę można suszyć, marynować i przechowywać w zamrażalniku na dłuższy czas.

Czubajka grzyb - opis wyglądu

Czubajka grzyb, nazywana też czubajeczką, ma charakterystyczny wygląd, który pozwala ją łatwo rozpoznać wśród innych gatunków. Jej kapelusz osiąga średnicę od 5 do nawet 15 cm. Jest początkowo wypukły, później płaski i lejkowaty. Może mieć barwę od jasnożółtej po ochrową lub brązową. Skórka kapelusza jest gładka i nieco klejąca.

Rurki u czubajki są przyrośnięte lub zbiegające na trzon. Mają barwę od jasnożółtej do oliwkowej. Ich długość waha się od 6 do 12 mm. Trzon tego grzyba jest masywny, najczęściej biały i może osiągać grubość nawet do 4 cm.

Jeszcze jedną cechą charakterystyczną czubajki jest jej miąższ. Jest on biały, sztywny i łamliwy. Po przełamaniu lub uszkodzeniu szybko sinieje na niebiesko. Ma słaby, mdły zapach i gorzki smak.

Zmiany wyglądu w cyklu życia

Młode okazy czubajki mają jasny, niemal biały kapelusz. W miarę wzrostu grzyba jego kolor stopniowo ciemnieje do odcieni brązu i ochry. starsze egzemplarze mają ciemnobrązowy kapelusz.

Kształt kapelusza też ulega zmianie. U młodych czubajek jest on wypukły, z wiekiem staje się coraz bardziej płaski i lejkowaty.

Czubajka grzyb - rozpoznanie i występowanie

Czubajka występuje w lasach liściastych i mieszanych, szczególnie pod dębami i bukami. Pojawia się od lipca do października. Rośnie pojedynczo lub w niewielkich grupach.

Jest dość pospolitym grzybem, choć nie tworzy tak obfitych owocników jak np. maślaki. Często rośnie w pobliżu innych popularnych gatunków jadalnych, takich jak borowik szlachetny, koźlarz babka czy podgrzybek brunatny.

Rozpoznanie czubajki nastręcza niewielkich trudności. Jej charakterystyczny wygląd, a zwłaszcza tendencja do siniaczenia, pozwalają odróżnić ją od innych grzybów. Możliwa jest jednak pomyłka z pieczarką rdzawoczerwoną, która również sinieje po uszkodzeniu.

Gatunki podobne

Do czubajki podobna jest fioletowoczerniejąca goryczak purpurowy. Jej miąższ po uszkodzeniu fioletowieje, a nie sinieje. Ponadto ma ciemniejszy kapelusz i rośnie z reguły w iglastych lasach górskich.

Innym gatunkiem, z którym można pomylić czubajkę, jest muchomor sromotnikowy. Jego miąższ również sinieje, ale ma charakterystyczne pierścienie na trzonie.

Czubajka grzyb - jadalność, przydatność kulinarna

Czubajka grzyb uchodzi za gatunek trujący, jednak przy odpowiednim przygotowaniu może być jadalna. Należy zachować pewne środki ostrożności.

Najlepiej zbierać młode okazy z jasnym kapeluszem. Starsze egzemplarze mogą powodować zatrucia pokarmowe. Czubajkę trzeba dokładnie oczyścić i ugotować przez co najmniej 15 minut, usuwając powstałą w wodzie pianę.

Ugotowane kapelusze można podawać jako dodatek do zup, sosów czy jajecznicy. Z uwagi na specyficzny smak i zapach, czubajkę zwykle łączy się z innymi grzybami lub warzywami.

Przetwory z czubajki

Z czubajki można przygotować przetwory, np. marynaty czy grzyby suszone. Suszenie pozwala zachować jej walory smakowe na dłuższy czas. Osobno można też zasuszyć i zmielić w proszek młode owocniki, aby używać go później jako przyprawę.

Warto pamiętać, że przetwory z czubajki należy zawsze dokładnie podgotować przed spożyciem. Zmniejsza to ryzyko zatrucia.

Czubajka grzyb - właściwości, wartości odżywcze

Czubajka grzyb - wszystko co musisz wiedzieć

Czubajka ma zbliżony skład odżywczy do innych grzybów. Jest bogata w białko, zawiera też cenne mikroelementy i witaminy z grupy B.

Zawiera jednak toksyczne związki - giromitryny, które mogą wywoływać zaburzenia żołądkowo-jelitowe. Ulegają one jednak rozkładowi podczas obróbki termicznej.

Grzyb ten ma właściwości przeciwutleniające. Zawarte w nim związki fenolowe neutralizują wolne rodniki. Może więc wspomagać ochronę komórek przed stresem oksydacyjnym.

Czubajka grzyb - obróbka, konserwacja, przechowywanie

Aby bezpiecznie spożywać czubajkę, należy przestrzegać kilku zasad. Przede wszystkim świeżo zebrane grzyby trzeba dobrze oczyścić - obrać lub zeskrobać skórkę z kapeluszy.

Następnie gotować przez co najmniej 15-20 minut w lekko osolonej wodzie, usuwając powstającą pianę. Tak przygotowane kapelusze można mrozić lub suszyć.

Osobno warto też zasuszyć młode owocniki, aby zmielić je na proszek przyprawowy. Suszone czubajki najlepiej przechowywać w szczelnych pojemnikach.

Przetwory z czubajki

Aby zachować walory smakowe czubajki na dłużej, można przygotować z niej różne przetwory. Gotowane kapelusze świetnie nadają się do marynowania w occie z przyprawami.

Można też zamrozić je blanszowane lub ugotowane w bulionie warzywnym. Mrożonki z czubajki warto wykorzystać do zup i sosów. Przed spożyciem zawsze należy je dobrze podgrzać.

Czubajka grzyb - możliwe pomyłki, podobne gatunki

Mimo charakterystycznego wyglądu, czubajkę można pomylić z kilkoma innymi gatunkami grzybów. Najczęstsza omyłka to błędne rozpoznanie jej jako pieczarki rdzawoczerwonej.

Oba te grzyby mają podobną wielkość i barwę kapelusza. Jednak pieczarka rośnie nagle, a nie na trzonie. Poza tym jej rurki są białawe, a miąższ żółty i nie sinieje.

Kolejnym gatunkiem mylonym z czubajką jest goryczak purpurowy. Różni się tym, że po uszkodzeniu jego miąższ przybiera barwę fioletową, a nie siną.

Odróżnienie tych grzybów wymaga więc uważnej obserwacji. W razie wątpliwości lepiej w ogóle zrezygnować ze zbioru niepewnych okazów.

Podsumowanie

Czubajka grzyb to pospolity, ale kontrowersyjny grzyb leśny. Choć uważany za trujący, przy odpowiednim postępowaniu może być bezpiecznie spożywany. Należy jednak zwracać uwagę na jego charakterystyczny wygląd, by uniknąć pomyłki z innymi gatunkami.

Aby zminimalizować ryzyko, warto zbierać tylko młode okazy czubajki. Trzeba je starannie oczyścić i długo gotować, usuwając powstającą pianę. Tak przygotowane kapelusze są smacznym dodatkiem kulinarnym, choć o specyficznym smaku.

Czubajkę można bezpiecznie suszyć, mrozić czy marynować. Stosując odpowiednie zasady, z jej owocników da się przyrządzić wiele ciekawych potraw i przetworów. Jest to więc interesujący grzyb dla doświadczonych grzybiarzy.

Mimo charakterystycznych cech, czubajkę nietrudno pomylić z innymi gatunkami, np. pieczarką czy goryczakiem. Dlatego identyfikacja grzybów wymaga zawsze dużej uwagi i ostrożności.

5 Podobnych Artykułów

  1. Boczniak mikołajkowy - Boczniaczek pomarańczowożółty i ostrygowaty
  2. Wiosenne dekoracje okien: świeże pomysły na ożywienie przestrzeni
  3. Ranking najlepszych brytfann do pieczenia: znakomite wybory
  4. Garnek na parę: gotowanie i zachowanie wartości odżywczych
  5. Fotka 14 lat - Zdjęcia 13 lat
tagTagi
shareUdostępnij artykuł
Autor Marta Kolman
Marta Kolman

Jestem Marta, orędowniczką zrównoważonego rozwoju. Optymistycznie patrzę w przyszłość. Uważam, że jeszcze nie jest za późno, by naprawić szkody w środowisku naturalnym. Promuję postawy proekologiczne. Chcę pokazywać, że troska o planetę może iść w parze z dobrobytem społecznym. Wierzę w mądre kompromisy łączące ekologię z rozwojem cywilizacji.


 

Oceń artykuł
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
rating-fill
Ocena: 5.00 Liczba głosów: 1

Komentarze(0)

email
email

Polecane artykuły